Technische Vertalingen: Tips voor Foutloze Resultaten

Technische vertalingen behoren tot de meest veeleisende vormen van vertaalwerk. Een verkeerd vertaald woord in een gebruikershandleiding kan leiden tot een defect product, een onveilige situatie of zelfs juridische aansprakelijkheid. Waar bij marketingteksten een creatieve vrijheid gewenst is, draait het bij technische vertalingen om absolute precisie, consistentie en vakkennis.

Of het nu gaat om handleidingen, technische specificaties, veiligheidsinstructies of productdocumentatie: de kwaliteitseisen liggen hoog. Een gespecialiseerd vertaalbureau voor technische vertalingen beschikt over de juiste combinatie van taalvaardigheid en technische expertise om deze uitdaging aan te gaan. In dit artikel bespreken we de belangrijkste tips voor foutloze technische vertalingen en waar u als opdrachtgever op moet letten.

Bekijk ook onze uitgebreide gids over vertaalbureaus voor algemene informatie over het vertaalproces en kwaliteitsnormen in de vertaalindustrie.

Welke documenten vallen onder technische vertalingen?

Het begrip “technische vertaling” omvat een breed scala aan documenten. Om goed te begrijpen wat er bij komt kijken, is het nuttig om de belangrijkste categorieën op een rij te zetten:

Gebruikershandleidingen en bedieningsinstructies

Dit zijn de documenten waarmee eindgebruikers dagelijks te maken krijgen. Van de installatiehandleiding van een verwarmingsketel tot de gebruiksaanwijzing van een medisch hulpmiddel: deze teksten moeten glashelder zijn. Een onduidelijke instructie kan leiden tot verkeerd gebruik, schade aan het product of lichamelijk letsel.

Technische specificaties en datasheets

Specificatiedocumenten beschrijven de technische eigenschappen van producten, materialen of systemen. Deze documenten bevatten vaak complexe technische terminologie, eenheden, normen en meetwaarden die exact vertaald moeten worden. Een verkeerde eenheid of een onjuist vertaalde materiaalspecificatie kan verstrekkende gevolgen hebben in de productie- of inkoopketen.

Veiligheidsinstructies en MSDS-documenten

Material Safety Data Sheets (MSDS) en veiligheidsinstructies zijn wettelijk verplicht bij chemische producten en gevaarlijke stoffen. De vertaling van deze documenten is aan strenge regels gebonden en moet voldoen aan de wetgeving van het bestemmingsland. Fouten in deze documenten kunnen mensenlevens in gevaar brengen.

Onderhouds- en servicehandleidingen

Technische documentatie voor onderhoudspersoneel en servicemonteurs vereist een diepgaande kennis van het vakgebied. Deze documenten bevatten gedetailleerde procedures, schematische tekeningen en troubleshooting-instructies die nauwkeurig vertaald moeten worden.

Software-documentatie en UI-teksten

Van helpteksten en tooltips tot uitgebreide softwaredocumentatie: de vertaling van software-gerelateerde content combineert technische vertaalexpertise met kennis van softwareontwikkeling en gebruikersinterfaces.

Octrooien en technische juridische documenten

Octrooiaanvragen en technisch-juridische documenten vormen een unieke kruising van technisch en juridisch vertaalwerk. De vertaling moet zowel technisch accuraat als juridisch waterdicht zijn.

Het belang van terminologiebeheer

Consistente terminologie is het fundament van elke succesvolle technische vertaling. Wanneer dezelfde technische term op verschillende plaatsen in een document anders wordt vertaald, ontstaat verwarring bij de lezer en kan de veiligheid in het geding komen.

Wat is terminologiebeheer?

Terminologiebeheer is het systematisch vastleggen, beheren en toepassen van vaktermen en hun vertalingen. Een professioneel vertaalbureau werkt met gestructureerde termenlijsten of termbanken waarin de goedgekeurde vertalingen van technische begrippen zijn vastgelegd. Dit proces is nauw verwant aan het gebruik van vertaalgeheugens. Lees meer over hoe vertaalgeheugen werkt en bijdraagt aan consistentie in ons uitgebreide artikel over deze technologie.

Waarom is het zo belangrijk?

Stel u voor dat een fabrikant van industriële machines een handleiding laat vertalen waarin het begrip “Abschaltventil” (noodstopklep) op de ene pagina wordt vertaald als “noodstopklep” en op een andere pagina als “afsluitklep”. Een monteur die de handleiding volgt, zou het verkeerde onderdeel kunnen identificeren, met potentieel gevaarlijke situaties als gevolg.

Goed terminologiebeheer voorkomt dit soort inconsistenties en biedt daarnaast de volgende voordelen:

• Consistentie over alle documenten en taalversies heen
• Tijdsbesparing doordat vertalers niet steeds opnieuw hoeven te zoeken naar de juiste vertaling van een term
• Kostenreductie door hergebruik van goedgekeurde terminologie
• Kwaliteitsverbetering doordat termenlijsten worden gereviseerd en goedgekeurd door vakspecialisten
• Merkidentiteit doordat productspecifieke termen uniform worden gecommuniceerd

Hoe zet u een effectief terminologieproces op?

Een goed terminologieproces begint bij de opdrachtgever. Lever bij het vertaalbureau altijd de volgende materialen aan:

1. Bestaande termenlijsten en woordenlijsten die uw organisatie gebruikt
2. Eerder vertaalde documenten als referentiemateriaal
3. Stijlgidsen met richtlijnen voor toon, stijl en schrijfconventies
4. Goedgekeurde productbenamingen en merkspecifieke termen
5. Relevante normen en standaarden die van toepassing zijn op uw documentatie

CE-markering en wettelijke vereisten

Een cruciaal aspect van technische vertalingen waar veel bedrijven onvoldoende aandacht aan besteden, zijn de wettelijke vereisten rondom productdocumentatie. Met name de CE-markering stelt strikte eisen aan de beschikbaarheid en kwaliteit van vertaalde documentatie.

Wat schrijft de CE-richtlijn voor?

De Europese CE-richtlijnen vereisen dat productdocumentatie beschikbaar is in de officiële taal of talen van het land waar het product wordt verkocht. Dit geldt onder meer voor:

• Gebruiksaanwijzingen en installatiehandleidingen
• Veiligheidsinstructies en waarschuwingen
• Conformiteitsverklaringen (EU Declaration of Conformity)
• Technische dossiers voor markttoezichtautoriteiten

Het niet naleven van deze vereisten kan leiden tot boetes, productterugroepingen of een verkoopverbod in de betreffende EU-lidstaat. Wanneer het gaat om conformiteitsverklaringen en andere officiële documenten, kan het noodzakelijk zijn om te werken met beedigde vertalers die juridisch geldige vertalingen kunnen leveren.

Veelvoorkomende valkuilen bij CE-documentatie

Veel fabrikanten onderschatten de vertaaleisen die CE-markering met zich meebrengt. Veelgemaakte fouten zijn:

• Onvolledige vertalingen: Alleen de handleiding vertalen maar de veiligheidsinstructies of conformiteitsverklaring overslaan
• Machineverta lingen zonder revisie: Het gebruik van ongecontroleerde machinevertaling voor wettelijk verplichte documentatie
• Verouderde vertalingen: Na een productupdate de documentatie niet laten bijwerken in alle taalversies
• Ontbrekende lokalisatie: Geen rekening houden met landspecifieke normen, eenheden of regelgeving

Veelgemaakte fouten bij technische vertalingen

Naast de specifieke CE-valkuilen zijn er diverse andere fouten die regelmatig voorkomen bij technische vertalingen. Door deze te kennen, kunt u ze voorkomen.

1. Onvoldoende context verstrekken aan het vertaalbureau

Vertalers zijn taalexperts, maar ze hebben context nodig om de juiste vertaalkeuzes te maken. Zonder visueel referentiemateriaal, productafbeeldingen of toegang tot het product zelf, moeten vertalers gissen naar de betekenis van ambigue termen.

Tip: Lever altijd referentiemateriaal aan. Foto’s van het product, screenshots van de software-interface of zelfs een korte video kunnen de vertaalkwaliteit aanzienlijk verbeteren.

2. Inconsistente brontekst

Als de brontekst zelf al inconsistent is in het gebruik van terminologie, zal de vertaling dat probleem versterken. Zorg ervoor dat uw technische schrijvers werken met een stijlgids en termenlijst voordat u de tekst ter vertaling aanbiedt.

Tip: Laat uw brontekst eerst controleren op consistentie en volledigheid voordat u deze naar het vertaalbureau stuurt.

3. Te krappe deadlines

Technische vertalingen vereisen tijd voor research, vertaling, revisie en kwaliteitscontrole. Het forceren van te korte doorlooptijden gaat onvermijdelijk ten koste van de kwaliteit.

Tip: Plan vertaling als een integraal onderdeel van uw productlanceringsproces, niet als een bijzaak die op het laatste moment wordt ingepland.

4. Vertaling door niet-gespecialiseerde vertalers

Een vertaler die uitstekend presteert bij het vertalen van marketingmateriaal, is niet automatisch geschikt voor het vertalen van een technische handleiding voor een hydraulisch systeem. Technische vertalingen vereisen vakinhoudelijke kennis naast taalvaardigheid.

Tip: Vraag het vertaalbureau expliciet naar de technische achtergrond en ervaring van de toegewezen vertaler.

5. Machinevertaling zonder menselijke controle

Hoewel neurale machinevertaling grote vooruitgang heeft geboekt, is ongecontroleerde machinevertaling voor technische documenten onacceptabel. Machinevertaling kan nuttig zijn als startpunt, maar vereist altijd een grondige menselijke revisie door een vakspecialist.

Tip: Als uw vertaalbureau machinevertaling inzet als ondersteunend middel, zorg er dan voor dat het resultaat altijd wordt gereviseerd door een gekwalificeerde technisch vertaler.

Tips voor samenwerking met een vertaalbureau

Een succesvolle technische vertaling is altijd het resultaat van een goede samenwerking tussen opdrachtgever en vertaalbureau. Hieronder vindt u praktische tips om die samenwerking te optimaliseren.

Stel een uitgebreide briefing op

Hoe meer informatie u het vertaalbureau geeft, hoe beter het resultaat. Een goede briefing bevat:

• Doelgroep: Voor wie is het document bedoeld? Eindgebruikers, technici, installateurs?
• Doel van het document: Informatief, instructief, wettelijk verplicht?
• Referentiemateriaal: Bestaande vertalingen, termenlijsten, stijlgidsen
• Specifieke eisen: Normen, standaarden, wettelijke vereisten
• Visueel materiaal: Productafbeeldingen, technische tekeningen, screenshots

Kies een bureau met aantoonbare technische expertise

Niet elk vertaalbureau heeft de capaciteit en expertise voor technische vertalingen. Kies een bureau dat aantoonbare ervaring heeft in uw technische domein. Bij het selecteren van een vertaalpartner kunt u de tips uit ons artikel over het kiezen van het juiste vertaalbureau als leidraad gebruiken.

Kijk specifiek naar:

• Ervaring in uw branche (machinebouw, automotive, elektrotechniek, IT, enzovoort)
• Gekwalificeerde technische vertalers met een relevante technische opleiding of werkervaring
• ISO 17100-certificering als waarborg voor het vertaalproces
• Beschikbaarheid van CAT-tools en terminologiebeheersystemen

Werkt u met technische documentatie in minder gangbare talen zoals Swahili, Dari of Tigrinya? Dan is het extra belangrijk om een bureau te selecteren dat beschikt over gespecialiseerde technische vertalers in deze taalcombinaties.

Investeer in een kickoff-meeting

Bij omvangrijke technische vertaalprojecten loont het om een kickoff-meeting te organiseren met het vertaalteam. Tijdens zo’n sessie kunt u:

• Het product of de technologie toelichten
• Kritische terminologie bespreken en vastleggen
• Verwachtingen over stijl, toon en doelgroep afstemmen
• Afspraken maken over het feedbackproces en de reviewcyclus

Zorg voor een gestructureerd reviewproces

Na oplevering van de vertaling is een technische review door uw eigen vakspecialisten essentieel. Dit is geen teken van wantrouwen jegens het vertaalbureau, maar een noodzakelijke stap in het kwaliteitsproces. Combineer de taalkundige expertise van het bureau met de productkennis van uw eigen team.

Leg feedback gestructureerd vast en communiceer deze helder aan het vertaalbureau, zodat de opmerkingen ook in het vertaalgeheugen en de termenlijst verwerkt kunnen worden voor toekomstige projecten.

Plan voor onderhoud en updates

Technische documentatie is zelden statisch. Productupdates, nieuwe firmware-versies of gewijzigde regelgeving vereisen dat ook de vertaalde documentatie wordt bijgewerkt. Maak hierover vooraf afspraken met uw vertaalbureau:

• Hoe worden wijzigingen doorgevoerd in bestaande vertalingen?
• Worden vertaalgeheugens en termenlijsten centraal bijgehouden?
• Wat zijn de doorlooptijden en kosten voor updates?
• Is er een escalatieprocedure voor urgente wijzigingen?

De rol van technologie bij technische vertalingen

Moderne vertaaltechnologie speelt een onmisbare rol bij het waarborgen van kwaliteit en consistentie in technische vertalingen. Professionele vertaaldiensten van Ecrivus International maken gebruik van geavanceerde tools die het vertaalproces ondersteunen zonder de menselijke expertise te vervangen.

CAT-tools en vertaalgeheugens

Computer-Assisted Translation tools splitsen teksten op in vertaalbare segmenten en slaan goedgekeurde vertalingen op in een vertaalgeheugen. Bij technische documentatie, waar veel herhalingen en vergelijkbare constructies voorkomen, levert dit aanzienlijke voordelen op in consistentie en kostenefficiëntie.

Kwaliteitscontroletools

Automatische QA-tools controleren vertalingen op veelvoorkomende fouten zoals:

• Ontbrekende of onjuiste cijfers en eenheden
• Inconsistente terminologie
• Niet-vertaalde segmenten
• Opmaakfouten en ontbrekende tags

Terminologiebeheersystemen

Gespecialiseerde terminologiesoftware maakt het mogelijk om termenbanken centraal te beheren, te delen met alle betrokken vertalers en automatisch te laten controleren tijdens het vertaalproces.

Checklist voor uw volgende technische vertaalproject

Om u te helpen bij de voorbereiding van uw volgende technische vertaalproject, hebben we de belangrijkste aandachtspunten samengevat in een overzichtelijke checklist:

• Brontekst gecontroleerd op consistentie, volledigheid en juistheid
• Termenlijst opgesteld of bijgewerkt met goedgekeurde vaktermen
• Referentiemateriaal verzameld: eerdere vertalingen, productafbeeldingen, technische tekeningen
• Doelgroep en doel van het document gedefinieerd
• Wettelijke vereisten geïnventariseerd (CE-markering, normen, lokale regelgeving)
• Taalversies bepaald op basis van de doelmarkten
• Realistisch tijdschema opgesteld inclusief review- en correctierondes
• Gespecialiseerd vertaalbureau geselecteerd met aantoonbare technische expertise
• Kickoff-meeting ingepland voor omvangrijke projecten
• Reviewproces gedefinieerd met verantwoordelijkheden en deadlines
• Onderhoudsprocedure afgesproken voor toekomstige updates

Conclusie

Technische vertalingen zijn een specialisme dat vraagt om een zorgvuldige aanpak. De combinatie van technische vakkennis, taalkundige expertise en gestructureerd terminologiebeheer vormt de basis voor foutloze resultaten. Door te investeren in een goede briefing, samen te werken met gespecialiseerde vertalers en gebruik te maken van moderne vertaaltechnologie, maximaliseert u de kwaliteit van uw technische documentatie in elke taal.

Neem de tijd om de juiste vertaalpartner te selecteren: een bureau dat niet alleen de taal beheerst, maar ook uw technische domein begrijpt. Het verschil tussen een adequate en een uitstekende technische vertaling zit vaak in de details, en juist bij technische documentatie zijn die details van levensbelang.

Wilt u vrijblijvend advies over de vertaling van uw technische documentatie? Neem contact op met een gespecialiseerd vertaalbureau om uw project te bespreken en een offerte op maat te ontvangen.